Kettir verða að meðaltali um 12 til 15 ára gamlir, en margir húsakettir ná 16 til 20 ára aldri. Það hvað kettir verða gamlir fer mikið eftir því hvort þeir búa inni eða úti, hvernig þeir eru fóðraðir og hversu vel er fylgst með heilsu þeirra. Í þessari grein förum við yfir meðalaldur, áhrifaþætti, aldursskeið og leiðir til að hjálpa kettinum þínum að lifa lengur og betur. Efnisyfirlit Hvað verða kettir gamlir? Hvað hefur áhrif á lífaldur katta? Hvernig reiknar maður aldur kattar á mannsárum? Hvernig lengir maður líf kattarins? Sjö ráð Petzeals og daglegt dekur fyrir köttinn Algengar spurningar Niðurstaða Hvað verða kettir gamlir? Almennt má segja að heimiliskettir verði 12 til 15 ára gamlir. Það er þó aðeins meðaltal. Kettir sem fá góða umönnun, búa að mestu innandyra og fara reglulega til dýralæknis verða oft 15 til 18 ára og sumir ná ttvítugsaldri. Einstaka kettir hafa orðið enn eldri, en það er undantekning frekar en regla. Munurinn á köttum og mörgum öðrum gæludýrum er sá að lífslíkur þeirra hafa lengst mikið á síðustu áratugum. Betra fóður, bólusetningar, ófrjósemisaðgerðir og betri dýralæknaþjónusta skipta þar miklu máli. Köttur sem er tíu ára í dag er ekki endilega kominn á gamals aldur, heldur oft enn í fullu fjöri. Útikettir lifa yfirleitt skemur en innikettir. Þeir eru útsettari fyrir slysum, umferð, slagsmálum, sýkingum og sníkjudýrum. Á Íslandi bætist við kuldi og vetrarmyrkur, sem getur reynt á ketti sem eru mikið úti. Kettir sem fá að fara út undir eftirliti, til dæmis í taum eða í afgirtum garði, eru oft einhvers staðar mitt á milli. Tegund skiptir einnig máli. Blandaðir kettir, sem eru algengastir hér á landi, eru oft hraustir. Sumar hreinræktaðar tegundir eru hins vegar viðkvæmari fyrir ákveðnum sjúkdómum. Almennar upplýsingar um ketti má finna á íslensku Wikipedia. Að lokum er gott að muna að tölur segja ekki alla söguna. Hver köttur er einstakur og besta leiðin til að tryggja honum langt líf er að þekkja hann vel og bregðast snemma við breytingum. Hvað hefur áhrif á lífaldur katta? Lífaldur katta ræðst af mörgum þáttum sem vinna saman. Sumir þeirra eru í okkar höndum, aðrir ekki. Hér eru helstu atriðin sem dýralæknar nefna oftast. Inniköttur eða útiköttur Köttur sem býr inni er varinn fyrir bílum, hundum og smitsjúkdómum. Það eitt og sér getur bætt mörgum árum við ævina. Innikettir þurfa hins vegar næga hreyfingu og örvun til að forðast ofþyngd og leiða. Fóður og holdafar Offita er eitt algengasta heilsuvandamál katta og tengist meðal annars sykursýki og liðvandamálum. Vandað fóður sem hentar aldri kattarins og hóflegir skammtar skipta miklu. Ráðfærðu þig við dýralækni um hentugt fóður. Ófrjósemisaðgerð Geldir kettir og ófrjóar læður flækjast síður í slagsmál og eru ólíklegri til að fá ákveðna sjúkdóma. Aðgerðin er því oft talin stuðla að lengra lífi. Tannheilsa og regluleg skoðun Tannvandamál geta haft áhrif á allan líkamann ef þau eru látin afskiptalaus. Árleg skoðun hjá dýralækni hjálpar til við að finna vandamál áður en þau verða alvarleg. Streita og umhverfi Rólegt og öruggt umhverfi, fastir rútínur og staðir til að klifra og fela sig á stuðla að vellíðan. Langvarandi streita getur haft áhrif á heilsu kattarins. Hvernig reiknar maður aldur kattar á mannsárum? Kettir eldast hratt fyrstu tvö árin. Eftir það hægir á öldrun. Þetta er gróf viðmiðun, ekki nákvæm vísindi, en hún gefur góða hugmynd um á hvaða æviskeiði kötturinn er. Eins árs köttur er nokkurn veginn fullvaxinn og líkist unglingi eða ungum fullorðnum manni. Tveggja ára köttur er orðinn fullorðinn. Eftir það bætist við fjögur ár á mannsaldri fyrir hvert ár kattarins, samkvæmt algengri þumalputtareglu. Almennt er talað um þessi æviskeið: Kettlingur: frá fæðingu til um eins árs aldurs. Ungur fullorðinn köttur: um eins til sex ára. Fullorðinn köttur: um sjö til tíu ára. Eldri köttur: frá um ellefu ára aldri. Þegar kötturinn er kominn á eldri ár er skynsamlegt að fara oftar til dýralæknis, til dæmis tvisvar á ári. Þannig má grípa fyrr inn í ef nýrun, tennur eða liðir fara að gefa sig. Hvernig lengir maður líf kattarins? Sjö ráð Enginn getur lofað ákveðnum árafjölda, en þessi sjö atriði auka líkurnar á löngu og góðu lífi: Bólusetningar og eftirlit: farðu með köttinn reglulega til dýralæknis og fylgdu ráðleggingum um bólusetningar og ormahreinsun. Hóflegt fóður: mældu skammta og forðastu stöðugt nart. Fylgstu með þyngdinni. Nóg af fersku vatni: margir kettir drekka meira ef vatnið er á hreyfingu, til dæmis í vatnsbrunni. Leikur og hreyfing: notaðu veiðileiki, klifurtré og klórustaura á hverjum degi. Feldhirða: regluleg burstun minnkar hárkúlur og gerir þér kleift að finna kekki, sár eða sníkjudýr snemma. Tannhirða: spurðu dýralækninn hvernig best sé að sinna tönnum kattarins. Fylgstu með breytingum: aukinn þorsti, þyngdartap, breytt matarlyst eða breytt hegðun eru ástæða til að leita til dýralæknis. Mikilvægast er að þekkja köttinn þinn og láta ekki óvenjuleg einkenni dragast á langinn. Snemmbúin greining getur skipt sköpum. Petzeals og daglegt dekur fyrir köttinn Hjá Petzeals leggjum við áherslu á hagnýtar vörur sem gera daglega umhirðu katta einfaldari. Regluleg feldhirða er góð leið til að eiga notalega stund með kettinum og um leið fylgjast með heilsunni. Þegar þú burstar köttinn finnur þú fljótt ef eitthvað er óvenjulegt í feldinum eða á húðinni. Ef kötturinn þinn er síðhærður getur flókahreinsun verið áskorun. Þá getur mjúkur bursti sem greiðir flækjur án togs gert burstunina þægilegri fyrir ykkur bæði. Kettir sem líður vel við burstun venjast henni fljótt, sem hjálpar þegar þeir eldast og þurfa meiri umhirðu. Þú getur skoðað allt úrvalið okkar í aukabúnaði fyrir ketti. Vörurnar koma ekki í stað dýralæknis, en þær geta hjálpað þér að skapa þægilegt og öruggt umhverfi fyrir köttinn alla ævi. Algengar spurningar Hver er elsti köttur sem hefur lifað? Til eru frásagnir af köttum sem urðu yfir 30 ára gamlir, en slíkt er afar sjaldgæft og erfitt að staðfesta. Fyrir venjulegan heimilisketti er raunhæft að stefna á 15 til 20 ár með góðri umönnun og reglulegu eftirliti. Lifa innikettir lengur en útikettir? Já, yfirleitt lifa innikettir lengur því þeir eru ekki í hættu vegna umferðar, slagsmála og smitsjúkdóma. Þeir þurfa þó næga hreyfingu og örvun innandyra til að viðhalda góðri heilsu og kjörþyngd. Hvenær telst köttur vera orðinn gamall? Köttur telst yfirleitt eldri frá um 11 ára aldri og aldraður þegar hann nálgast 15 ár. Þá er gott að fara oftar til dýralæknis og fylgjast vel með þyngd, tönnum, nýrum og hreyfigetu. Hafa geldir kettir lengri líftíma? Geldir kettir og ófrjóar læður lifa oft lengur, meðal annars því þeir flækjast síður í slagsmál og ákveðnir sjúkdómar eru sjaldgæfari. Ræddu við dýralækni um bestu tímasetningu aðgerðar fyrir köttinn þinn. Niðurstaða Kettir verða yfirleitt 12 til 15 ára gamlir, en margir innikettir ná 16 til 20 árum með góðu fóðri, reglulegu eftirliti og ást. Þú getur haft mikil áhrif með einföldum daglegum venjum. Skoðaðu úrvalið okkar af vörum fyrir ketti til að gera umhirðuna auðveldari.
